#ProcesoweWtorki: Spór o nadgodziny – czy przebywanie w miejscu pracy po godzinach to zawsze praca w godzinach nadliczbowych?

Spory o pracę w godzinach nadliczbowych należą do jednych z najczęstszych sporów między pracownikami a pracodawcami.

W praktyce problem rzadko sprowadza się wyłącznie do pytania, czy za nadgodziny należy się wynagrodzenie. Znacznie częściej spór dotyczy tego, czy praca ponad normę rzeczywiście była wykonywana, w jakim wymiarze oraz czy odbywała się za wiedzą, poleceniem albo akceptacją pracodawcy.

Zgodnie z art. 151 § 1 Kodeksu pracy, pracą w godzinach nadliczbowych jest praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy.

Kluczowe znaczenie w takich sprawach mają dowody, w tym ewidencja czasu pracy.

Nie jest ona wyłącznie formalnym obowiązkiem kadrowym. To przede wszystkim jeden z najważniejszych dowodów pozwalających ustalić, ile godzin pracownik faktycznie przepracował oraz czy doszło do pracy ponad obowiązujące normy.

W praktyce największe problemy pojawiają się wtedy, gdy ewidencja jest niepełna albo nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu pracy lecz np. czas samego przebywania w miejscu pracy. Wówczas spór szybko przenosi się na ocenę innych dowodów.

Sama obecność pracownika w miejscu pracy po godzinach nie zawsze oznacza pracę w godzinach nadliczbowych. Podobnie samo odebranie wiadomości służbowej po pracy nie musi automatycznie przesądzać o powstaniu roszczenia o nadgodziny. Znaczenie ma co do zasady to, czy pracownik wykonywał pracę w warunkach pozwalających przypisać pracodawcy polecenie, wiedzę lub akceptację takiej pracy.

Z perspektywy pracodawcy najważniejsze jest jasne określenie zasad wykonywania pracy po godzinach, jej zatwierdzania oraz raportowania. Dobrze przygotowane procedury mogą znacząco ograniczyć ryzyko sporu, a jeżeli spór już powstanie, ułatwić obronę przed niezasadnymi roszczeniami.

Jesteśmy do dyspozycji. Zachęcamy do śledzenia kolejnych publikacji z cyklu #ProcesoweWtorki.

Dziękujemy za współprzygotowanie – Jan Bochocki.