HR Sygnał: Ochrona sygnalistów

Czytaj więcej

#ProcesoweWtorki: Nadużycie prawa procesowego w sprawie pracowniczej

13.01.2026

Getting your Trinity Audio player ready...

Nadużycie prawa procesowego to instytucja, która na stałe weszła do kodeksu postępowania cywilnego w 2019 roku. Zgodnie z art. 4¹ k.p.c. strony i uczestnicy postępowania nie mogą korzystać z przysługujących im uprawnień w sposób sprzeczny z celem, dla którego zostały one ustanowione.

Procedura sądowa nie może być wykorzystywana do blokowania lub sztucznego przedłużania postępowania – jej celem jest rozstrzygnięcie sporu, a nie „gra na zwłokę”.

Jeżeli zachowanie strony wskazuje na nadużycie prawa procesowego, sąd powinien ją o tym pouczyć oraz wskazać możliwe konsekwencje takiego postępowania. W przypadku naruszeń sąd jest uprawniony do zastosowania odpowiednich środków, w tym nałożenia grzywny lub obciążenia strony podwyższonymi kosztami postępowania.

W praktyce zjawisko to jest szczególnie widoczne w sporach z zakresu prawa pracy. Zdarza się bowiem, że postępowanie przeciwko pracodawcy inicjowane jest nie w celu rzeczywistego dochodzenia roszczeń pracowniczych, lecz z innych, pozamerytorycznych motywów.

Przykładowo, gdy spór:

  • ma na celu wciągnięcie pracodawcy w długotrwałe i kosztowne postępowanie,
  • służy „przepytaniu” pracowników lub kadry zarządzającej,
  • zmierza do pozyskania dokumentów lub istotnych informacji pracodawcy,
  • jest jedynie pretekstem do wymuszenia kontaktu z zarządem lub prezesem,
  • służy poszukiwaniu dowodów do tego lub innego postępowania,
  • ma na celu uzyskanie rozgłosu lub zaszkodzenie pracodawcy

– może dochodzić do nadużycia prawa procesowego. Rolą pełnomocnika jest wtedy zwrócenie uwagi sądu na charakter działań drugiej strony oraz, w razie potrzeby, zawnioskowanie o wyciągnięcie odpowiednich konsekwencji.

Jesteśmy do dyspozycji. Zachęcamy do śledzenia kolejnych publikacji z cyklu #ProcesoweWtorki.