HR Legal Update: PIP i B2B – nowy projekt ustawy

Pojawił się nowy projekt ustawy rozszerzający uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie ustalania stosunku pracy. Decyzje PIP mają być wydawane na przyszłość, a dodatkowo pracodawcy będą mogli uzyskać interpretację indywidualną.

Jak PIP będzie ustalał stosunek pracy?

Kluczowym uprawnieniem wynikającym z projektowanych przepisów jest przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy możliwości ustalenia stosunku pracy w drodze decyzji. PIP w pierwszej kolejności będzie wydawał polecenie usunięcia naruszeń, którego niewykonanie jest warunkiem wydania decyzji.

Polecenie to będzie dotyczyło usunięcia naruszeń polegających na

• funkcjonowaniu umowy cywilnoprawnej, lub
• faktycznego świadczenia pracy za wynagrodzeniem,

– w warunkach w których powinna być zawarta umowa o pracę.

Niewykonanie polecenia będzie skutkować wydaniem decyzji określającej:

• rodzaj zawartej pomiędzy stronami umowy o pracę;
• datę zawarcia umowy o pracę;
• rodzaj pracy;
• miejsce wykonywania pracy;
• wymiar czasu pracy;
• wysokość wynagrodzenia za pracę.

Decyzja będzie wywoływać skutki na gruncie przepisów prawa pracy, prawa podatkowego, ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego od dnia jej wydania. W rezultacie ustalenie stosunku pracy będzie następowało ze skutkiem „na przyszłość”. Dodatkowo, decyzja będzie wykonalna dopiero z dniem upływu terminu na wniesienie odwołania albo z dniem prawomocnego orzeczenia sądu.

Termin na wniesienie odwołania od decyzji będzie wynosił 30 dni i konieczne będzie wskazanie w nim wszystkich twierdzeń i dowodów. W przeciwnym wypadku ich powołanie na późniejszym etapie postępowania będzie możliwe, w sytuacji gdy strona uprawdopodobni, że nie było to wcześniej możliwe lub stosowna potrzeba wyniknęła później. Rozwiązanie to zwraca szczególną uwagę na konieczność odpowiedniego przygotowania do ewentualnego sporu.

Zabezpieczenie na czas postępowania

W sprawach o ustalenie stosunku pracy lub w sprawach z odwołań od decyzji PIP sądy będą miały możliwość udzielenia zabezpieczenia na czas trwania postępowania.

Zabezpieczenie będzie polegało na przyznaniu powszechnej i szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, a także unormowaniu praw i obowiązków stron umowy. Co istotne – w trakcie trwania zabezpieczenia możliwe będzie skierowanie do sądu żądań powiązanych z rozwiązaniem umowy bez wypowiedzenia lub wygaśnięciem umowy.

Sądowe ustalenie stosunku pracy

PIP będzie miał również uprawnienie do wystąpienia z powództwem o ustalenie stosunku pracy lub jego treści. Możliwość ta będzie dedykowana w szczególności sytuacjom, gdy konieczne będzie ustalenie stosunku pracy za okres wcześniejszy niż ten, który może zostać objęty decyzją. Co ważne, projekt zakłada, że sądy będą miały możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeżeli istnienie lub treść stosunku pracy nie budzi wątpliwości. Strony będą miały przy tym możliwość zajęcia stanowiska na piśmie w terminie nie krótszym niż 7 dni. Możliwość ta może istotnie wpłynąć na czas trwania postępowań.

Interpretacje indywidualne

Ważnym uprawnieniem przewidzianym w nowym projekcie jest możliwość wystąpienia o interpretację indywidualną do Głównego Inspektora Pracy. Na podstawie wniosku podmiotu zatrudniającego GIP oceni, czy przedstawiony stosunek prawny stanowi umowę o pracę.

Interpretacja będzie zabezpieczać podmiot zatrudniający przed obciążeniem go sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji, a także daninami w wysokości wyższej niż wynikającej z interpretacji. To rozwiązanie uznać należy za pozytywne i mające duże praktyczne znaczenie dla podmiotów zatrudniających.

Co warto zrobić już dziś?

Bez wątpienia jest to najlepszy czas na weryfikację zasad współpracy w naszej organizacji. Zarówno pod względem treści umów jak i faktycznych zasad współpracy. Taki audyt pozwoli zidentyfikować ewentualne nieprawidłowości i zastosować środki naprawcze. Dzięki temu skutecznie można zmniejszyć ryzyko negatywnych decyzji. Do wejścia w życie przepisów jest co najmniej kilka tygodni – warto wykorzystać ten czas, aby się odpowiednio przygotować.

Pobierz PDF: tutaj.