GMI Legal Update: MOS 2.0, Karta CUKR i Niebieska Karta UE dla obywateli Ukrainy

MOS 2.0, Karta CUKR i Niebieska Karta UE dla obywateli Ukrainy – najważniejsze zmiany ustawy z dn. 21 listopada 2025 r.

12 grudnia Prezydent podpisał ważną Ustawę z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Tekst został ogłoszony 17 grudnia, co oznacza, że wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r., jednakże już teraz wiadomo, że nie wszystkie rozwiązania będą dostępne od tego dnia – na składanie wniosków przez system MOS będziemy musieli jeszcze poczekać.

Poniżej omawiane są pokrótce najważniejsze aspekty ustawy.

Co się zmieni?

1. Cyfryzacja postępowań pobytowych

Wkrótce, wnioski o wydanie zezwoleń na pobyt czasowy, stały oraz rezydenta długoterminowego UE będzie można złożyć wyłącznie elektronicznie – przez wypełnienie i wysłanie wniosku w Module Obsługi Spraw (MOS). Wniosek może być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem zaufanym. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest odpowiedzialny za prowadzenie systemu i ma poinformować z wyprzedzeniem, kiedy możliwość składania wniosków przez MOS 2.0 będzie możliwa. Na razie trwają prace i brak jest szacowanej daty uruchomienia systemu na nowych zasadach.

2. Wprowadzenie możliwości uzyskania karty pobytu CUKR

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na tym terytorium wprowadza specjalne rozwiązanie dla osób posiadających status UKR. Karta CUKR ma być ważna przez 3 lata, daje swobodny dostęp do rynku pracy, umożliwia prowadzenie działalności gospodarczej na zasadach takich samych jak dla obywateli RP czy możliwość podróżowania na jej podstawie w strefie Schengen do 90 dni w ciągu kolejnych 180 – tak jak karta pobytu wydana do zezwolenia na pobyt, a okres przebywania na jej podstawie będzie liczył się do okresu potrzebnego do uzyskania zezwolenia na rezydenta długoterminowego UE. Aby otrzymać taką kartę pobytu, trzeba spełniać poniższe wymagania:

• w dniu 4 czerwca 2025 r. posiadał status UKR;
• w dniu złożenia wniosku o wydanie karty pobytu posiada status UKR;
• posiadał nieprzerwany status UKR przynajmniej przez 365 dni.

Ze względu na to, że o kartę CUKR można aplikować jedynie w sposób elektroniczny, przez system MOS, nie wiadomo na razie, kiedy będzie taka możliwość.

3. Uszczelnienie przepisów dotyczących uzyskania Niebieskiej Karty UE przez obywateli Ukrainy posiadających status UKR

W związku z przeoczeniem, 1 czerwca 2025 r. po nowelizacji specustawy ukraińskiej, część obywateli Ukrainy straciła możliwość uzyskania tzw. Niebieskiej Karty UE (zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji). Urzędy zostały bowiem zobowiązane do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie uzyskania zezwolenia dla posiadaczy statusu UKR. Ustawa podpisana przez Prezydenta 12 grudnia wprowadza zmianę specustawy w tym zakresie, by umożliwić na nowo posiadaczom statusu UKR uzyskanie Niebieskiej Karty.  Co ważne, postępowania dla osób, które złożyły wniosek o wydanie takiego zezwolenia przed wejściem w życie nowelizacji, dla których nie została wydana decyzja o odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowania, będą kontynuowane.

Chociaż samo dążenie do cyfryzacji postępowań jest dobrym kierunkiem, to jednak rodzi wiele pytań i obaw u cudzoziemców, ich pracodawców i pełnomocników. Przy obecnym kształcie ustawy pełnomocnicy nie będą mogli wypełnić wniosku i upewnić się, że został prawidłowo wysłany, gdyż mają być podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub przez Profil Zaufany wnioskodawcy. Urzędy prawdopodobnie będą musiały liczyć się również z nagminnie źle wypełnionymi wnioskami, co doda im więcej pracy i wydłuży już i tak bardzo długi czas oczekiwania na decyzję. Nie wiadomo również w jaki sposób urzędy wojewódzkie, które już teraz mierzą się z brakami kadrowymi i problemami logistycznymi, mają pomagać cudzoziemcom w wypełnieniu i wysłaniu wniosków przez system MOS.

Pobierz PDF: tutaj.