Newsletter: Prawo HR dla Biznesu 11_2026

Szanowni Członkowie PSPP,

przedstawiamy poniżej najciekawsze informacje i tematy HR przygotowane przez Prawników PCS.

Nowe uprawnienia PIP – ustawa na ostatniej prostej
Prace nad ustawą rozszerzającą kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy wchodzą w decydującą fazę. Projekt został już przyjęty przez Sejm i Senat i oczekuje na podpis Prezydenta. Po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia ustawy PIP uzyska prawo do wydawania decyzji ustalających stosunek pracy, co oznacza, że pierwsze kontrole mogą pojawić się już w okresie wakacyjnym. W praktyce nowe przepisy pozwolą na reklasyfikację umów cywilnoprawnych, takich jak zlecenia, umowy o świadczenie usług czy współpraca B2B, na stosunek pracy, co wpłynie zarówno na obowiązki podatkowe i składkowe, jak i prawa i obowiązki stron. Przed wydaniem decyzji PIP najpierw będzie kierować polecenie usunięcia naruszenia, a decyzja zostanie wydana dopiero w przypadku jego niewykonania. Decyzje te będą skuteczne od dnia wydania, a PIP będzie mógł nadać im rygor natychmiastowej wykonalności. Przedsiębiorcy będą mieli siedem dni na wniesienie odwołania, a w toku postępowania PIP uwzględni wolę stron, o ile nie będzie ona sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego. Dodatkowo możliwe będą indywidualne interpretacje pozwalające na weryfikację zasad współpracy z kontrahentami oraz powództwa sądowe o ustalenie stosunku pracy w przypadku wcześniejszych okresów.
Wpływ na biznes: Nowe uprawnienia PIP istotnie zwiększają ryzyko dla firm korzystających z umów B2B i cywilnoprawnych. Może to prowadzić do wzrostu kosztów zatrudnienia (oraz konieczności zmiany modeli współpracy. Dodatkowo firmy będą musiały przygotować się na częstsze kontrole i większe znaczenie compliance w obszarze HR.

Powiązania kapitałowe między spółkami nie przesądzają o reklasyfikacji
Samo istnienie powiązań kapitałowych między spółkami wchodzącymi w skład jednej grupy nie oznacza automatycznie, że rzeczywistym pracodawcą jest inny podmiot z tej samej grupy. W sprawie rozpatrywanej przez Sąd Najwyższy (postanowienie z dnia 10 grudnia 2025 r., II USK 310/24) nie wykazano istnienia powiązań, które pozwalałyby na uznanie nadużycia osobowości prawnej ani konstrukcji pracodawcy, dlatego nie zachodziła potrzeba „uniesienia” ani „przebicia” zasłony korporacyjnej.
Wpływ na biznes: To stanowisko daje grupom kapitałowym większe bezpieczeństwo organizacyjne. Oznacza, że prawidłowo zaprojektowana struktura korporacyjna nadal chroni spółki przed automatycznym przypisywaniem obowiązków pracodawcy innym podmiotom w grupie. Jednak w dalszym ciągu kluczowe pozostaje faktyczne wykonywanie relacji zatrudnienia, więc firmy powinny dbać o spójność formalną i operacyjną.

ZUS: akcje z programu motywacyjnego spółki matki
Zgodnie z interpretacją Centrali ZUS z dnia 16 stycznia 2026 r., DI/100000/43/1232/2025, przyznanie pracownikom przez zagraniczną spółkę dominującą warunkowych praw do akcji (PSU i RSU) nie stanowi przychodu ze stosunku pracy i nie podlega oskładkowaniu. Dla ustalenia podstawy wymiaru składek decydująca jest kwalifikacja świadczenia, a nie sam fakt pozostawania beneficjentem w stosunku pracy. Interpretacja daje przedsiębiorcom ochronę przed sankcjami administracyjnymi i finansowymi w przypadku stosowania programu motywacyjnego zgodnie z jej treścią.
Wpływ na biznes: To korzystna informacja dla firm wdrażających programy motywacyjne oparte na akcjach. Pozwala optymalizować koszty wynagrodzeń i zwiększać atrakcyjność benefitów bez dodatkowych obciążeń składkowych. Może to zachęcić więcej organizacji do stosowania długoterminowych programów retencyjnych.

ZUS: zwrot kosztów podróży członka zarządu
ZUS w interpretacji z dnia 12 stycznia 2026 r., DI/200000/43/1256/2025, wskazał, że zwrot kosztów podróży członka zarządu powołanego uchwałą wspólników, który pełni funkcję bez umowy o pracę i kontraktu menedżerskiego, należy wliczać do podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Obejmuje to zwrot kosztów noclegów, przejazdów, lotów, parkingów oraz diet, nawet jeśli spółka traktuje je wyłącznie jako techniczne rozliczenie wydatków poniesionych w interesie firmy.
Wpływ na biznes: To podejście zwiększa koszty pełnienia funkcji przez członków zarządu i może wymusić zmianę modeli wynagradzania kadry kierowniczej. Firmy mogą zacząć częściej formalizować współpracę poprzez kontrakty menedżerskie lub inaczej strukturyzować zwroty kosztów, aby ograniczyć obciążenia składkowe.