#ProcesoweWtorki: Czy pracownikowi odrzucającemu nowe warunki pracy i płacy zawsze należy się odprawa?

W praktyce często pojawia się pytanie: czy pracownikowi, który nie przyjmie nowych warunków zaproponowanych przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników w wypowiedzeniu zmieniającym, zawsze przysługuje prawo do odprawy?

Nie zawsze. Kluczowe znaczenie mają okoliczności.

Co do zasady wypowiedzenie zmieniające jest instrumentem pozwalającym na dostosowanie warunków zatrudnienia do aktualnych potrzeb pracodawcy. Jego funkcją jest umożliwienie dalszej współpracy na zmienionych zasadach, a nie automatyczne zakończenie stosunku pracy.

Odprawa nie przysługuje pracownikowi, który traci zatrudnienie wskutek odmowy przyjęcia racjonalnej i obiektywnie uzasadnionej propozycji nowych warunków pracy i płacy.

Samo obniżenie wynagrodzenia czy zmiana zakresu obowiązków, nawet z przyczyn „biznesowych”, nie oznacza jeszcze, że wyłączna przyczyna rozwiązania umowy o pracę leży po stronie pracodawcy.

Jeżeli zaproponowane warunki były obiektywnie uzasadnione sytuacją organizacyjną i miały realny charakter, odmowa ich przyjęcia może zostać uznana za współprzyczynę rozwiązania stosunku pracy — a to z kolei może wyłączyć prawo do odprawy.

W przypadku sporu sąd każdorazowo bada całokształt okoliczności towarzyszących wypowiedzeniu zmieniającemu.

Z perspektywy procesowej kluczowe znaczenie dla pracodawcy mają dowody mogące wykazać, że:

• zaproponowane nowe warunki pracy i płacy były realne, konkretne i obiektywnie możliwe do przyjęcia,
• wynikały z rzeczywistych i udokumentowanych potrzeb organizacyjnych (np. optymalizacja kosztów, reorganizacja, zmiana modelu zarządzania, likwidacja części zadań),
• warunki były możliwe do przyjęcia szczególnie w realiach danej branży, rynku, zapotrzebowania na pracę w danych sektorach i na danym stanowisku.

Jeżeli decyzja pracodawcy była elementem szerszych działań restrukturyzacyjnych będzie to dodatkowy argument w sprawie.

Jesteśmy do dyspozycji. Zachęcamy do śledzenia kolejnych publikacji z cyklu #ProcesoweWtorki.